FANUC Kontrol ünitesi İçin G Kodları
Talaş kaldırma ve yolkoşullarını belirleyen kodlardır.Kontrol üniteleri arasında farklılıklargösterebilir.
‘G’ Kodlarının Şekil üzerinde Gösterilmesi
1- GO ile pozisyona hızlı hareket (15 000mm/dk)
2- G1 ile F ilerleme hızı verilerek kesme hareketi
3- G0 ile geri kaçma hareketi
4- G0 ile çapa çıkma
5- G1 ile alın yüzeye yaklaşma
6- G1 ile konik işleme
7- G1 ile doğrusal kesme hareketi
8- G3 ile dairesel kesme (saat yönünün tersi, CCW)
9- G1 ile doğrusal kesme
10- G2 ile dairesel kesme (saat yönünde, CW)
11- G1 ile doğrusal kesme
12- G0 ile uzaklaşma
Bir program satırındakullanılan komutlar şunlardır;
N………G…….X…….Z…….F……M……S…….T……
N: Satır numarasıdır.N5..N10 şeklinde yada N10..N20 şeklinde numaralandırılarak yazılır.Bu şekilde
yazılmasının nedeniprogram yazılıp tamamlandıktan sonra eksik bırakılan herhangi bir işleminarada
kalan satırlaraeklenebilmesi olanağıdır.
G:Yol koşullarını ve işlemin cinsinibelirler.
X:Takımın gideceği x koordinatı (çap olarakverilir.)
Z: Takımın gideceği z koordinatı (boy olarakverilir.)
F: İlerleme. Genellikle torna tezgahında ilerleme mm/dev (G21 G99)olarakverilir. Inch/dev olarakverilmekistendiğinde G20 G99 , mm/dk olarak kullanılmak istendiğinde G21 G98, Inch/dakolarak kullanılmak istendiğinde ise G20 G98 kodları kullanılmalıdır.
M:makinenin fonksiyonlarıyla ilgilikodlardır.M02 program sonu gibi.
S:Dakikadaki devir sayısı.S2000 gibi.Devirsayısı G50,G96;G97 kodlarının durumlarına göre belli olur.
G96 sabit kesme hızı(çapa göre devir.çap azaldıkça devir artar.)
G97 aynanın sabitdevirde döneceğini belirtir.
G50 kullanıldığındaaynanın çıkacağı maksimum devir belli olur.
T: Takım numarası.(M06 T1 “ 1 nolu takımıotomatik olarak al” gibi.)
PROGRAMLAMA çEŞİTLERİ
ARTIMSAL VE MUTLAK KOMUTLAR
CNC torna tezgahlarında programda kullanılan koordinatdeğerlerinin (takımın gideceği noktanın çap ve boy değerinin ) belirtiminde ikifarklı metot kullanılır.Bunlar Mutlak sistem ve Artımsal sistemdir.
Mutlak sistemde
Koordinatlarparça programının yazılmasında referans alınannoktaya (iş parçası sıfırı) göre belirtilir.
Bunların belirtilmesindeXve Z adresleri kullanılır.X ve Z adresleri ile koordinat değerleri belirtildiğizaman takımın gideceği noktanınpozisyon koordinat değerlerinin işparçası sıfır noktasına göre verildiği kabul edilir.
örnek:
G1 X100 Z-20 F0.2(takım iş parçası sıfır noktasına göre çapta100mm,boyda 20mm ilerler)
Artımsal sistemde
Takımın mevcutpozisyondan bir sonraki pozisyona (takımın gideceği nokta) gitmesi için çap veboy değerinde ne kadar daha gideceği belirtilir.Kısaca bulunduğu noktayı sıfırolarak kabul eder ve mevcut pozisyondan gideceği pozisyona çap ve boy farkıolarak gider.Bu tip belirtim durumunda ise Uve W adresleri kullanılır.U çap farkı, W boy farkıdır.
örnek:
G1 U12 W-20 F0.2 (takımmevcut pozisyondan çapta 12mm,boyda 20mm ilerideki noktaya gider.)
G01 DO?RUSAL HAREKET
Takım belirtilen noktaya F ile belirtilen devir başına ilerlememiktarı değeri ile doğrusal bir şekilde
kesme işlemi yaparak gider.G1 ile kesme işlemi yapılırken mutlakaF değeri eklenmelidir.G1 ile yapılan kesme işlemi alt satırlarda da devamedecekse yeni bir F değeri verilmesine gerek yoktur.Ancak G1’den G0’a veyaG2,G3 gibi diğer kesme işlemlerine geçildiğinde tekrar G1’e geçilmek istenirse yeniden F değeri eklenmelidir.Aksi takdirde ilerleme miktarı sıfırolarak alınır ve tezgah 11 P/S alarmı verir.
örnek:
Yukarıdaki parçanınkabası işlenmiş olup son paso talaş kaldırma işlemi yapılacaktır.Sert madenuçlu kesicinin kesme hızı 180 m/dk’dır.Devir başına ilerleme miktarını 0,2mmalarak parça programını yazınız.
G02-G03 DAİRESEL HAREKET
G02 (G2) veya G03 (G2)komutu ile takımyarıçapı belirtilen yay üzerinde dairesel kesme işlemi yapar. Bununla birliktetakım başlangıç noktasından bitiş noktasına aynı yarıçapta iki farklı şekildedairesel hareket yapabilir.
Eğer takımbaşlangıç noktasından bitiş noktasına saatin dönüş yönü ile aynı (CW) yönde biryay çizecek şekilde kesme işlemi yapacak olursa G2 komutu.
Takım başlangıçnoktasından bitiş noktasına saatin dönüş yönünün tersi olan yönde bir yayçizecek şekilde (CCW) kesme işlemi yapacak ise G3 komutu kullanılır.
Dairesel kesmeişlemi durumunda izlenecek yaya ait karakteristik değerler ; yarıçap (radyüs)veya yay başlangıç noktasından yay merkezine olan uzaklıklar cinsinden verilir.
G02(G2):Kesicinin iş yüzeyinde saatyönünde dairesel hareketi
G03(G3):Kesicinin iş yüzeyinde saat yönütersinde dairesel hareketi
G2 Saat yönü
G3 Saat yönü tersi
Kesicinin 1’den 2’ye hareketiX:Kesicinin varış Xkoordinatı
N10G3 X…Z…R…F….Z:Kesicinin varış Z koordinatı
R:Kesicininhareket kavis (Radyüs) yarıçapı
F:İlerleme miktarı (mm/dv)
Kesicinin 2’den 1’e hareketi
N10 G2X…..Z…..R…..F…
NOT:RADYüS 180°’den küçük ise R değeri (+);180°’denbüyük ise R değeri (-) verilir.
(çalışma eksenlerininX-Z olduğu düzlem G18 düzlemi olup TT630 CNC torna tezgahındabu düzlem kullanılır.)
CNC DİK İŞLEME MERKEZİ
TABLAEKSENLERİ
X,Y,Z eksenleri olan koordinat sistemi,
İş parçasına bağlıdır.
Programlama, sanki sadece takım
Hareket ediyormuş gibi yapılır.
çALIŞMADüZLEMİ
Kesici Hareketleri;
X- Y (yer düzlemi) düzlemi için G17
X- Z düzlemi için G18
Z- Y düzlemi için G19
Kesicilerin;
Düzlemlerdeki saat yönündeki hareketleriG2
saat yönü tersindekihareketi G3 kodlarıyla sağlanır.
(Standart olarak G17 (X-Y çalışma yüzeyi) geçerlidir.
KOORDİNAT SİSTEMİ VE BöLGELER
KORDİNATLARIN BELİRLENMESİ
W=İş parçasısıfır noktası
NOKTA
|
X
|
Y
|
Z
|
P1
|
40
|
30
|
0
|
P2
|
70
|
50
|
0
|
P3
|
40
|
0
|
-20
|
P4
|
100
|
30
|
-20
|
P5
|
80
|
0
|
0
|
P6
|
0
|
80
|
0
|
İŞ RESMİNİN öLçüLENDİRİLMESİ
HAREKETKOORDİNATLARIİçİN RESİM öLçüLENDİRİLMESİ
1-Absolit (MUTLAK) ölçülendirme (G90)
(Tüm hareketler iş parçası sıfır noktasına görealgılanır .)
2-ARTIMSALöLçüLENDİRME (G91)
(Kesici her gittiği noktayı başlamanoktası olarak algılar ve bu noktayı sıfır kabul ederek istenilen koordinatlaragider.)
DO?RUSAL HIZLI HAREKET(G0)
G0 komutunu alan kesicihızlı bir şekilde hedef noktaya ulaşır.
Format: G0IP...
(IP:takımın gideceğikoordinat)
örnek:
DO?RUSAL KONTROLLü HAREKET (F kesme hızıile) (G01)
Kesmehızı mm/dk verilecekse komut: G21G94
Kesmehızı inch/dk verilecekse komut: G20G94
Kesmehızı mm/devirverilecekse komut: G21 G95
Kesmehızı inch/devirverilecekse komut: G20 G95
Not:Freze tezgahında talaş kaldırma işlemlerinde genellikle mm/dkkullanılır.Ancak vida çekme işlemlerinde değişir.
Format: G01 IP...F...
örnek:
Not:İlk satırdakullanılacak ilerleme seçilir. (N5 satırına eklenir)
örnek : N5 G15G17 G80G40G21G94
İlerlememm/dk olacak.
KESİCİNİN İŞ YüZEYİNDE DAİRESEL HAREKETİ
G02- SAAT YöNüNDE DAİRESEL HAREKET
G03-SAAT YöNüNüN TERSİNDE DAİRESEL HAREKET
öRNEK: Şekildeki dairesel kontürü G91ölçülendirme ile işleyin.
G91 ile G03 G90 ile G03
1’den 2’ye hareket 1’den 2’ye hareket
G91 G03 X-20 Y20 R20 G90 G03 X0 Y20 R20
1’den 3’e hareket 1’den 3’e hareket
G91 G03 X-40 Y0 R20 G90 G03 X-20 Y0 R20
1’den 4’e hareket 1’den 4’e hareket
G91 G03 X-20 Y-20 R-20 G90 G03 X0 Y-20 R-20
1’den 1’e hareket 1’den 1’e hareket
G91 G03 I 20 G90 G03 I 20
G91 ile G02 G90 ile G02
1’den 4’e hareket 1’den 4’e hareket
G91 G02 X-20 Y-20 R20 G90 G02 X0 Y-20 R20
1’den 3’e hareket 1’den 3’e hareket
G91 G02 X-40 Y0 R20 G90 G02 X-20 Y0 R20
1’den 2’ye hareket 1’den 2’ye hareket
G91 G02 X-20 Y20 R-20 G90 G02 X0 Y20 R-20
1’den 1’e hareket 1’den 1’e hareket
G91 G02 I-20 G90 G02 I-20
Not:
I- Hareketin X’de başlayıp X’de bitmesi
J- Hareketin Y’de başlayıp Y’de bitmesi
1’den 1’ehareket
G90G02I-20
G90G03I 20
2’den 2’yehareket
G90G03J+20
G90G02J-20
öRNEK:
